Diş Köprüsü Nedir? Çeşitleri, Yapım Aşamaları ve Ömrü

You are here:

Diş Köprüsü Nedir? Çeşitleri, Yapım Aşamaları ve Ömrü

stom-dental-centre-toronto-kopruler

Diş Köprüsü Nedir? Çeşitleri, Yapım Aşamaları ve Ömrü

Stom Dental Centre ekibiyle tanışın

Diş köprüsü, bir boşluğun yanındaki dişlere sabitlenen yapay bir diştir. Kendiniz çıkaramazsınız. Diş hekimleri buna sabit bölümlü protez adını verir; alanın resmî terimler sözlüğü “köprü” sözcüğünü gündelik kullanım olarak kaydeder. Bir veya iki eksik dişi yerine koymanın alışılmış yollarından biridir.

Kısa tanımların söylemediği şey, işin içindeki takastır. Klasik bir köprü gücünü komşu dişlerden alır ve bunun bedelini o dişler öder: küçültülürler, kaplanırlar ve köprü ağızda kaldığı sürece riskin bir bölümünü taşırlar. Bu yazı köprünün parçalarını ve çeşitlerini, her seansta ne yapıldığını, uzun dönem çalışmaların ne bulduğunu ve kanıtın nerede zayıf kaldığını anlatıyor. Köprünün sizin için doğru olup olmadığını söylemiyor. Bunu yalnızca dişlerinizin, diş etlerinizin ve kapanışınızın muayenesi gösterebilir.

Öne Çıkanlar: Diş Köprüleri

  • Nedir. Komşu dişlerdeki (destek dişler) kuronlara veya kanatlara bağlanan yapay bir diş (gövde). Kendiniz çıkaramazsınız.
  • Dört ana çeşit. Klasik köprü, tek taraflı (kantilever) köprü, yapıştırma (Maryland) köprü ve implant destekli köprü. Ne kadar diş kesildiği ve nasıl başarısız oldukları bakımından ayrılırlar.
  • Ömrü, nereye baktığınıza bağlı. Birleştirilmiş çalışmalar: 5 yılda %93,8, 10 yılda %89,2 hâlâ ağızda. Bir uzman muayenehanesi: 15 yılda %85. Bir üniversitenin öğrenci kliniği: 20 yılda %66,2.
  • Bedeli destek dişler öder. Laboratuvar modellerinde tam kuron için yapılan kesim, diş kuronunun yaklaşık %63–76’sını kaldırdı; sinirin sonradan ölmesi için yayımlanan oranlar yaklaşık %2 ile yaklaşık üçte bir arasında değişiyor.
  • Randomize çalışmalardaki en iyi kanıt metal destekli porselende. Yedi randomize çalışmanın meta-analizinde porselen kaplı zirkonyum köprüler, metal destekli porselen köprülerden daha sık başarısız oldu. Bir üretici, cam seramik köprüleri üç üyeyle ve en arkada ikinci küçük azı dişiyle sınırlıyor.
  • Gövdenin altını temizlemek şart. 1980’lerde yapılan bir deneyde gövdenin altındaki diş eti yalnızca her gün diş ipiyle temizlendiğinde sağlıklı kaldı.

Bir Köprünün Parçaları, Sade Bir Dille

Diş hekimleri köprü planlarken birkaç terim kullanır; muayeneden önce bunları bilmek işinizi kolaylaştırır. Aşağıdaki ilk dört tanım Glossary of Prosthodontic Terms (10. baskı, 2023) sözlüğüne dayanır.

TerimAnlamı
Gövde (pontik)Boşluğu dolduran ve eksik dişin işlevini üstlenen yapay diş
Destek (dayanak)Köprüyü taşıyan diş veya implant
TutucuKöprüyü desteğe bağlayan parça; klasik köprüde destek dişin üzerindeki kuron
BağlantıTutucu ile gövde arasındaki birleşim; rijit olabilir veya sınırlı harekete izin verecek biçimde yapılır
ÜyeKöprüdeki her diş konumu; çalışmalarda üç üyeli köprü bir dişin yerini tutar (bizim okumamız: iki tutucu ve bir gövde)

Gövdenin alt yüzü, göründüğünden daha önemlidir. Sözlük birkaç biçim tanımlar. Hijyenik gövde diş etine doğru dışbükeydir ve kretin (dişsiz çene sırtının) üzerine binmez. Modifiye kret temaslı gövde (modified ridge lap) krete yalnızca görünen tarafta değer. Oval gövdenin yumurta biçimli tabanı diş etindeki sığ bir çukura oturur, böylece diş oradan çıkıyormuş gibi görünür. Kreti iki yandan saran eski eyer biçimi, altında yemek artığı biriktiği için temizlenmesi en zor olanıdır; bir anket makalesinin özetlediği ders kitapları bu biçimi önermez (Kazmi 2018). Bu makale çalışma sonuçlarını değil, ders kitabı kurallarını aktarır: üst ön dişlerde oval veya modifiye kret temaslı gövde, alt arka dişlerde hijyenik biçimler.

Diş etine sıkıca değen bir gövde sorun çıkarır mı? Üst arka bölgede oval gövdesi olan 12 hastayla yapılan bir çalışmada gövdeler baskı yapmadan sıkı temasla yerleştirildi ve altları günde bir kez diş ipiyle temizlendi; 12 ay sonra yalnızca üç bölgede hafif iltihap görüldü, ancak mikroskop altında doku kontrol bölgelerine göre daha inceydi (Zitzmann 2002). On iki hasta ve bir yıl, dar bir temeldir.

Dişleri küçük güdükler hâlinde kesilmiş beyaz bir alçı model ve altında, yansıtıcı bir yüzeyde duran bir sıra seramik diş
Kesilmiş diş güdüklerini gösteren bir alçı model ve bir sıra seramik diş. Klasik köprü için destek dişler, üzerlerine kuron oturabilsin diye bu şekilde biçimlendirilir.

Dört Ana Çeşit ve Duyabileceğiniz Bir Beşincisi

Çeşitler, yapay dişi neyin tuttuğuna göre ayrılır. Tablodaki rakamlar farklı hasta gruplarından ve farklı dönemlerden gelir. Birebir karşılaştırma değildir.

ÇeşitNasıl tutunurHâlâ ağızda
Klasik köprüBoşluğun iki ucundaki dişlerin üzerinde kuronlar5 yılda %93,8, 10 yılda %89,2 (Pjetursson 2007)
Tek taraflı (kantilever) köprüYalnızca bir tarafta kuronlar; yapay diş serbest uçta asılı durur5 yılda %91,4, 10 yılda %80,3 (Pjetursson 2007)
Yapıştırma (Maryland) köprüKomşu dişin arka yüzüne yapıştırılan metal veya seramik kanat5 yılda %91,4, 10 yılda %82,9 (Thoma 2017)
İmplant destekli köprüÇenedeki implantlar; komşu dişlere dokunulmaz5 yılda %95,4, 10 yılda %80,1; yalnızca metal destekli porselen: 10 yılda %93,9 (Pjetursson 2012)
İnley tutuculu köprüTam kuron yerine komşu dişlerdeki inleyler5 yılda %87,9 (Chen 2017)

Klasik köprü

Boşluğun iki yanındaki dişler kesilerek biçimlendirilir, her birine kuron yapılır ve yapay diş bu iki kurona bağlanır. Bristol Diş Hekimliği Okulu’nun bir hasta broşürü (bir çalışma değil, hasta bilgilendirmesidir) klasik köprülerin yalnızca az sayıda dişin yerini tutabildiğini, sağlam komşu dişler gerektirdiğini ve aktif çürüğü veya diş eti hastalığı olan dişlere yapılmadığını söyler.

Tek taraflı (kantilever) köprü

Burada yapay diş yalnızca bir ucundan desteklenir. Sistematik olmayan bir derleme, destek dişlere binen kaldıraç etkisini başlıca sakınca olarak gösterir ve bu köprülerin, ısırma kuvvetlerinin daha düşük olduğu ön bölgede daha iyi sonuç verdiğini yazar; klasik örnek, yanındaki köpek dişinin taşıdığı küçük üst yan kesici diştir (Sharma 2012a). Takıldıktan 5 ila 16 yıl sonra 115 tek taraflı köprüyü yeniden inceleyen bir çalışmada, önceden canlı olan destek dişlerin %10’u sinirini kaybetmişti; %3’ünde ise bir destek diş kırılmıştı; bu, serbest uca komşu dişte iki kat sıktı (Hämmerle 2000).

Yapıştırma (Maryland) köprü

Bir kanat, komşu dişin minesine çok az kesimle veya hiç kesim yapılmadan yapıştırılır. Bu çeşit için Bristol broşürü, köprünün genellikle tek eksik diş için kullanıldığını, destek dişin sağlıklı olması gerektiğini ve tedavinin çoğunlukla bir ila iki saatlik iki ila üç randevu sürdüğünü söyler. Zayıf noktası yerinden ayrılmasıdır: birleştirilmiş verilerde yaklaşık %15’i beş yıl içinde ayrıldı (Thoma 2017). Broşürün önerisi pratiktir: köprüyü saklayın, çünkü yeniden yapıştırılması mümkün olabilir. Arka dişlerde sonuçlar daha zayıf. Hong Kong’da arka bölgedeki 101 yapıştırma köprüden oluşan bir seride, ortalama on buçuk yıl kadar bir sürede %62,4’ü ağızda kaldı ve üçte biri yerinden ayrılmıştı; 2001’den sonra takılan köprüler daha iyi sonuç verdi, on yılda %74,1 (Lam 2019).

İmplant destekli köprü

Yan yana iki veya daha fazla diş eksikse köprüyü implantlar taşıyabilir ve doğal komşu dişlere dokunulmaz. Bu köprülerin beş yılda ağızda kalma oranı %95,4’tü, ancak hastaların yalnızca %66,4’ü bu sürede hiçbir komplikasyon yaşamadı; en sık sorun porselenin atmasıydı (Pjetursson 2012). Cerrahi aşamayı diş implantı rehberimiz anlatıyor.

Beyaz dişli ve pembe diş eti renkli seramikli iki tam çene köprüsü, birinin yanında gri bir metal bar, siyah zemin üzerinde
Siyah zemin üzerinde fotoğraflanmış iki tam çene köprüsü. İmplant üzerinde bütün bir diş sırasının yerini tutan köprüler, bu yazıdaki kısa köprülerden ayrı bir konudur.

Tüm çene için yapılan köprü, kendi kanıtları olan farklı bir tedavidir. Toronto köprü ve titanyum bar altyapılı zirkonyum köprüler sayfalarımıza ve tam çene seçenekleri karşılaştırmamıza bakabilirsiniz.

İnley tutuculu köprü

Bu tasarım, diş dokusunu korumak için yapay dişi inleylerle tutar. Bir sistematik derleme beş yıllık sağkalımı %87,9 olarak tahmin etti; klasik köprülere göre daha fazla ayrılma ve porselen atması vardı ve yazarlar bunu kısa veya orta vadeli bir seçenek olarak tanımlıyor (Chen 2017). Almanya’dan cam seramik inley köprülerle yapılan bir seri çok daha kötü sonuç verdi: 15 yıl sonra %22’si hâlâ ağızdaydı ve yazarlar bu tasarımı rutin kullanım için öneremedi (Becker 2019).

Bir Köprü Kaç Dişin Yerini Tutabilir?

Geleneksel yanıt Ante yasasıdır. Sözlük bunu, destek dişlerin kök yüzeyinin, yerine konan dişlerinkine en az eşit olması gerektiği gözlemi olarak tanımlar ve Torontolu diş hekimi Irwin Ante’nin 1928 tarihli bir yazısına dayandırır. Bu bir planlama kuralıdır, sınanmış bir sınır değil. Araştırmacılar bu kuralı bilerek çiğneyen, desteği çok azalmış ama sağlıklı ve iyi bakılan dişlere yapılmış köprülere baktığında, 579 köprünün %96,4’ü beş yılda, %92,9’u on yılda ağızdaydı (Lulic 2007). Derleme, desteği çok azalmış ama sağlıklı dişleri kapsar; tedavi edilmemiş diş eti hastalığını kapsamaz.

Başka verilerde uzunluk yine de önemli. Belçika’da bir üniversitenin öğrenci kliniğinde kısa köprülerin %70,8’i 20 yıl ağızda kalırken uzun köprülerde bu oran %52,8’di; kısa köprüler çoğunlukla çürük gibi biyolojik nedenlerle, uzunlar teknik nedenlerle başarısız oldu (De Backer 2008). Aynı kliniğin köprüleri arasında üç üyeli olanlar 20 yılda %73,1’e, üçten fazla üyeli olanlar %61,5’e ulaştı (De Backer 2006b). 515 metal destekli porselen köprüsü olan bir uzman muayenehanesi tersini buldu: üye sayısı fark yaratmadı (Walton 2002). Dört ila yedi üyeli 30 uzun zirkonyum köprüden oluşan bir seride ise 16’sında beş yıl içinde başarısızlık veya komplikasyon görüldü ve dördünün yenilenmesi gerekti (Schmitter 2012).

Bizim okumamız: sabit bir sayı yok. Uzun köprüler destek dişlerden ve malzemeden daha fazlasını ister; ne kadar fazlasını istediği, köprüyü kimin ve neyden yaptığına bağlıdır.

Malzemeler: Metal Destekli Porselen, Zirkonyum, Cam Seramik

MalzemeNedirKöprü çalışmaları ne buldu
Metal destekli porselenPorselenle kaplanmış metal altyapı76 arka diş köprüsünü kapsayan ve 53’ü 10. yılda muayene edilen bir randomize çalışmada 10 yılda %100 sağkalım, zirkonyum seramikte %91,3; yazarlar sonuçların çoğunu benzer buluyor (Sailer 2018)
Porselen kaplı zirkonyumPorselenle kaplanmış zirkonyum altyapıYedi randomize çalışmada metal destekli porselene göre daha fazla başarısızlık (risk oranı 3,64) ve daha fazla porselen atması (2,92) (Chen 2024)
Monolitik zirkonyumTüm kalınlığı zirkonyum, porselen katmanı yokBir çalışmada 5 yılda %87; porselen kaplı zirkonyumda %97, metal destekli porselende %100 (Pontevedra 2024)
Lityum disilikat (cam seramik)Orta dayanımlı bir cam seramikAynı köprü grubunda 10 yılda %87,9, 15 yılda %48,6 (Kern 2012; Garling 2019)

Metal destekli porselen referans malzemedir ve porselen kaplı zirkonyumla karşılaştıran randomize çalışmaların toplamı hâlâ ondan yanadır (yedi çalışmada 180 zirkonyum ve 206 metal destekli porselen köprü). Meta-analizin yazarları, kanıtın metal destekli porselenin porselen kaplı zirkonyuma tercih edilmesini desteklediği ve iki zirkonyum köprü türü için de on yılı aşan verinin bulunmadığı sonucuna varıyor (Chen 2024). Arka bölgedeki ilk kuşak porselen kaplı zirkonyum köprüler kötü sonuç verdi: 13. yıl için tahmin edilen sağkalım iki ucundan destekli köprülerde %43,2, tek taraflı köprülerde %52,5’ti; hata payı genişti ve 58 köprünün 15’i destek diş sorunları, 6’sı seramiğin başarısızlığı yüzünden kaybedildi (Passia 2019).

Monolitik zirkonyumda atabilecek bir porselen katmanı yoktur. 6.370 zirkonyum restorasyonu kapsayan bir derlemede beş yıllık küçük porselen atması oranı porselen kaplı zirkonyumda %10,4, monolitik zirkonyumda %0,08 olarak tahmin edildi (Shihabi 2023). Ancak o derlemedeki restorasyonların çoğu köprü değil, tek kurondu; üç üyeli köprülerle yapılan bir randomize çalışmada (grup başına 30) üç grup içinde en düşük sağkalım monolitik gruptaydı (%87; diğerlerinde %97 ve %100). Yazarlar yine de monolitik zirkonyumu olası bir seçenek olarak tanımlıyor; o çalışmadaki komplikasyonların çoğu biyolojikti (Pontevedra 2024). Monolitik zirkonyum köprülere ilişkin veri hâlâ az.

Lityum disilikat, ibret alınacak örnektir. On yılda metal destekli porselenle karşılaştırılabilir görünen 36 üç üyeli köprüden oluşan aynı grubun on beş yıllık sağkalımı %48,6’ydı; yazarlar geç başarısızlıkları seramiğin yorulmasına bağlıyor (Garling 2019). Yaygın kullanılan bir ürünün kullanım talimatı (IPS e.max CAD, Nisan 2022 baskısı) üç üyeli köprülere yalnızca en arka destek ikinci küçük azı dişi olacak şekilde izin verir; tek taraflı, inley tutuculu ve Maryland köprüleri ile tedavi edilmemiş diş gıcırdatmayı (bruksizm) kullanım sınırlamaları arasında sayar. Bu, tek bir ürüne ait üretici belgesidir; bağımsız kanıt değildir.

Dokuz çalışmayı kapsayan ve hepsini çok düşük kaliteli kanıt olarak derecelendiren bir Cochrane derlemesi, metalsiz malzemelerin metal destekli porselenden daha iyi veya daha kötü olduğunu söylemek için yeterli kanıt bulamadı; diş hekimlerine klinik deneyimlerine ve hastanın koşulları ile tercihlerine göre karar vermeyi sürdürmelerini önerdi (Poggio 2017). Tek dişler için malzemeleri zirkonyum kuron ve E-max ile zirkonyum karşılaştırması sayfalarımız anlatıyor.

Aşamalar, Seans Seans

Aşağıdaki adımlar Birleşik Krallık’taki diş hastanelerinin hasta broşürlerinden ve Avustralya’nın resmî sağlık portalı healthdirect’ten alınmıştır. Tipik bir süreci anlatırlar; çalışma sonucu değildirler ve sizin planınız farklı olabilir.

  1. Değerlendirme. Ağız muayene edilir, destek dişler röntgenle kontrol edilir, çürük veya diş eti hastalığı önce tedavi edilir (healthdirect).
  2. Diş kesimi. Lokal anestezi altında boşluğun yanındaki dişler biçimlendirilir. Bir hastane broşürü bu seans için koltukta bir ila iki saat süre verir (University Hospitals of North Midlands).
  3. Ölçü ve renk. Ölçü diş laboratuvarına gider ve diş rengi seçilir. Bazı muayenehaneler ölçü yerine dijital tarama kullanır (aşağıya bakın).
  4. Geçici köprü. Asıl köprü hazır olana kadar kesilmiş dişleri korur.
  5. Takma. Geçici köprü çıkarılır, asıl köprü prova edilir ve yapıştırılır, kapanış ayarlanır (Bristol broşürü). North Midlands broşürü bu seansı ilkinden iki ila üç hafta sonraya koyar ve bir saate kadar sürdüğünü belirtir.
  6. Kontrol. Ardından bir kontrol randevusu gelir; hastane, köprünün nasıl temizleneceğini göstermek için bir hijyen randevusu ayarlar.

Bristol broşürü iki ila üç seans sayar. İsviçre’de muayenehanelerde yapılan bir karşılaştırmada üç üyeli köprü ortalama 4,8, implant üstü kuron 8,1 seans sürdü; ön hazırlık tedavileri ve sonraki komplikasyon seansları buna dâhildi ve toplam koltuk süresi benzerdi (Brägger 2005). Tedavi için seyahat ediyorsanız seans planını yazılı isteyin.

Tarama mı, ölçü mü? 17 çalışmayı kapsayan bir derlemede tarama daha hızlıydı ve hastalar genellikle onu tercih etti; biten işin sonuçları benzerdi (Siqueira 2021). On bir derlemenin özeti, dörtten az üyeli sabit işlerde taramayı ölçü kadar doğru buldu ve daha kapsamlı işler için geleneksel ölçüyü önerdi (Afrashtehfar 2022).

Maskeli ve mavi eldivenli bir diş hekimi, el aleti ve emme hortumuyla bir hasta üzerinde çalışıyor
El aleti ve emme hortumuyla çalışan bir diş hekimi. Destek dişler ilk köprü seansında lokal anestezi altında biçimlendirilir.

İki ayrıntıyı bilmekte yarar var. Birincisi, kesilmiş bir dişin siniri, kuron veya köprü daha yapıştırılmadan belirti vermeden ölebilir. Kuron için kesilen 120 dişle yapılan bir çalışmada bu, dişlerin %9’unda görüldü: daha önce sağlam olan dişlerin %5’inde, önceden çürüğü, dolgusu veya kuronu olan dişlerin %13’ünde (Kontakiotis 2015). Dişler yapıştırmadan önce test edildi ve gerekenler önce tedavi edildi. İkincisi, yapıştırma simanı fark yaratabilir. 15 yıllık bir takipte adeziv reçineyle yapıştırılan kuronların ve köprü tutucularının sağkalımı %90,5, geleneksel simanlarla %67,4’tü; altlarında çok daha az çürük vardı (Piemjai 2022). Bu tek bir merkezdi ve randomize bir karşılaştırma değildi.

Sonrasında nasıl hissedilir? Bristol broşürü dişin başta hassas olabileceğini, yeni köprünün alışılmadık geldiğini ve hastaların çabuk alıştığını söyler. Siniri canlı 120 kuronlu dişle yapılan bir çalışmada, yapıştırmadan bir hafta sonra simana bağlı olarak dişlerin %6–13’ü hassastı, iki yıl sonra ise hiçbiri (Denner 2007).

Diş çekiminden hemen sonra köprü takılabilir mi? Asıl köprü için bekleme süresi veren bir kaynak bulamadık. Belgelenen şey, kretin küçüldüğüdür: altı ay içinde genişlikte ortalama 3,79 mm (Tan 2012). Bir derleme makalesi, iyileşen kretin içbükey hâle gelebileceğini, böylece yapay dişin diş etinden çıkıyor gibi değil, üzerine oturmuş gibi görünebileceğini ekler (Brennand Roper 2024). Bu sürede geçici çözümler kullanılır.

Köprü, Destek Dişlerden Ne İster?

Diş kesimi geri alınamaz. Laboratuvar modellerinde bir dişin tam kuron için biçimlendirilmesi ön dişte kuronun yaklaşık %63–72’sini, arka dişte %68–76’sını kaldırdı; ön dişlerde lamina ve yapıştırma kanadı kesimleri yaklaşık %3–30 gerektirdi (Edelhoff 2002).

Destek dişin siniri sonradan ne sıklıkla ölür ve kanal tedavisi gerekir? Kaynakların en çok ayrıştığı soru budur.

KaynakOrtamBulgu
Cheung 2005Hong Kong’da eğitim hastanesi, yaklaşık 15 yılKöprü destek dişlerinin %32,5’inde sinir ölümü; tek kuronlu dişlerde %15,6
Valderhaug 1997Oslo, üst sınıf öğrencilerinin yaptığı kuron ve köprüler; 25. yılda hastaların %28’i hâlâ çalışmadaydıCanlı kuronlu dişlerin %92’si 10 yılda, %83’ü 25 yılda sinir hasarı olmadan kaldı
Hämmerle 2000Tek taraflı köprüler, 5 ila 16 yılCanlı destek dişlerin %10’u sinirini kaybetti
Walton 2002Bir uzman muayenehanesi, 15 yıla kadarCanlı destek dişlerin %2’sine sonradan kanal tedavisi gerekti

Hasta broşürleri de aynı ölçüde değişiyor: Bristol’de “kabaca %20”, Manchester’da “küçük bir yüzde”. Adil bir özet şöyle olur: risk gerçektir, zamanla artar, tek doğrudan karşılaştırmada köprü desteklerinde tek kuronlara göre daha yüksekti ve birkaç yüzde ile yaklaşık üçte bir arasında ölçülmüştür. Tedavinin neleri içerdiğini kuron ve kanal tedavisi yazımız anlatıyor.

Çürük, uzun vadedeki diğer tehdittir. Oslo grubunda kuronlu dişlerin başarısızlığının başlıca nedeniydi: 25 yılda dişlerin %12’sinde (Valderhaug 1997). Yukarıda sözü edilen, iyi takip edilen periodontal hastalarda destek dişlerin %98,1’i on yılda çürüksüzdü (Lulic 2007). Kuron kenarı da önemlidir: on yıllık bir takipte, kuron kenarı diş eti çizgisinin altında olduğunda diş eti, kenarın çizgi hizasında veya üstünde olduğu yerlere göre daha iltihaplıydı (Valderhaug 1980).

Köprüler Ne Kadar Dayanır ve Neden Başarısız Olur?

Köprüler nerede yapıldıSonuç
Birleştirilmiş kohort çalışmaları5 yılda %93,8, 10 yılda %89,2 ağızda (Pjetursson 2007); ancak 10 yılda yalnızca %71,1 hiçbir komplikasyon olmadan (Tan 2004)
Bir uzman muayenehanesi, 515 metal destekli porselen köprü5 yılda %96, 10 yılda %87, 15 yılda %85 (Walton 2002)
Üniversite öğrenci kliniği, Belçika, 322 köprü20 yılda %66,2 (De Backer 2006a)
Üniversite öğrenci kliniği, FinlandiyaOrtalama 17,7 yıl sonra muayene edilen 82 köprünün %78’i; baştaki 128 köprünün 46’sı muayene edilmedi (Näpänkangas 2011)
NHS genel diş hekimliği hizmetleri, İngiltere ve GallerKlasik köprüleri taşıyan dişlerin %72’si, yeniden yapıştırma dışında başka tedavi gerekmeden 10 yıl geçirdi (Burke 2012)

Birleşik Krallık’taki bir hastane broşürü hastalara kuron ve köprülerin ortalama “beş ila on yıl” dayandığını, bazılarının yirmi veya otuz yıl kaldığını söyler. Kohort verileri bundan daha iyidir ve dürüst yanıt bir aralıktır. Bizim okumamız: farkların çoğunu “köprü” sözcüğü değil, ortam, malzeme ve bakım açıklıyor.

Neden başarısız olurlar? Çürük, Belçika’daki öğrenci kliniğinde ve küçük bir Amerikan çalışmasında başlıca nedendi, uzman muayenehanesinde ise değildi. Belçika’daki klinikte çürük ve köprünün yerinden oynaması, başarısızlıkların %61’ini oluşturdu (De Backer 2006a). Amerikan takip çalışmasında 13 başarısızlığın 5’ine (%38) çürük yol açtı ve bu köprüler ondan önce ortalama 16 yıl hizmet etmişti (Libby 1997). Uzman muayenehanesinde sıralama farklıydı. Yeniden tedavi gerektiren köprülerde nedenlerin %38’i diş kırığı, %27’si diş eti ve kemik yıkımı, %13’ü tutuculuk kaybı, %11’i çürüktü (Walton 2003). Kanal tedavili dişler bazı serilerde daha zayıf destekti, hepsinde değil: alt çenede canlı dişler üzerindeki üç üyeli köprüler 20 yılda %96,3’e ulaşırken kanal tedavili dişlerde bu oran %69,3’tü; üst çenede canlı dişler üzerindeki köprüler ise %70,2’de kaldı (De Backer 2006b); Oslo çalışması fark bulmadı (Valderhaug 1997). Uzman muayenehanesinde düzenli profesyonel bakım, anlamlı ölçüde daha az başarısızlıkla birlikte görüldü (Walton 2003). Bu bir ilişkidir; randevularına gelen kişiler başka yönlerden de farklı olabilir.

Ne onarılabilir? Yerinden oynamış ama bunun dışında sağlam olan bir köprü, diş hekimi nedenini bulduktan sonra yeniden yapıştırılabilir (Sharma 2012b). Porselen atması daha belirsiz. Bristol broşürü kırılan köprünün yenilenmesi gerekeceğini söyler; bir literatür derlemesi ise atan yerin ağızda parlatılmasını veya kompozitle onarılmasını geçici ama etkili bir çözüm olarak tanımlar; derlemedeki 21 çalışmanın 17’si laboratuvar çalışmasıydı, yani klinik veri azdır (Alqarawi 2022). Sıkıca yapıştırılmış bir köprüyü çıkarmak çoğu zaman köprüyü kullanılamaz hâle getirir (Sharma 2012b).

Köprü, implantla karşılaştırıldığında nasıl? Bir uzman muayenehanesinde 15 yıl boyunca arka bölgede üç üyeli metal destekli porselen köprülerin ve implant üstü kuronların sağkalımı anlamlı fark göstermedi (%92,75’e karşı %95,95), ön bölgede ise implant üstü kuronlar daha iyiydi (%93,33’e karşı %82,82). Diş hekiminin daha takılırken geleceğini (prognozunu) zayıf bulduğu on yedi köprü karşılaştırmanın dışında tutuldu (Walton 2015). Bu tek bir uzman muayenehanesidir, randomize bir çalışma değil. Seçenekleri yan yana eksik dişte implant, köprü veya protez yazımız koyuyor.

Tedavi hakkında sorunuz mu var?

Ekibimiz sorularınızı yanıtlamaktan memnuniyet duyar.

Köprünün Altını Temizlemek

Bir köprünün kuronları birbirine bağlıdır, bu yüzden diş ipi aralarından alışılmış biçimde geçirilemez (healthdirect). Yapay dişin altındaki boşluk ayrıca temizlenmelidir.

Doğrudan kanıt eskidir. 1980’lerde Danimarka’da yapılan bir deneyde, gövdenin altı hiç temizlenmediğinde veya yalnızca diş fırçası ve kürdanla temizlendiğinde diş eti iltihaplandı; her gün diş ipiyle temizlendiğinde ise sağlıklı kaldı (Tolboe 1987). Beş hastayla yapılan devam çalışması, gövdenin malzemesinin temizlikten daha az önemli olduğunu buldu (Tolboe 1988). Köprü altında ip geçiricileri, superfloss’u, arayüz fırçalarını ve ağız duşlarını karşılaştıran bir çalışma bulamadık.

Bu nedenle öneriler genel kanıta ve diş hekimliği ekiplerinin öğrettiklerine dayanır:

  • Köprüyü kendi dişleriniz gibi, günde iki kez florürlü diş macunuyla fırçalayın (healthdirect; Bristol Diş Hekimliği Okulu broşürü).
  • Altını her gün, ekibinizin gösterdiği araçla temizleyin. healthdirect superfloss, ip geçirici ve arayüz fırçası sayar.
  • 35 çalışmayı kapsayan bir Cochrane derlemesi, fırçalamaya ek olarak diş ipi veya arayüz fırçası kullanmanın diş eti iltihabını veya plağı yalnızca fırçalamaya göre daha fazla azaltabileceğini ve arayüz fırçalarının diş ipinden daha etkili olabileceğini buldu; kanıtın güvenilirliği düşük ile çok düşük arasındaydı ve etkiler küçüktü (Worthington 2019).
  • Avrupa periodontoloji kılavuzu, periodontal bakım sürecindeki hastalar için sığdıkları her yerde arayüz fırçalarını önerir (Sanz 2020).
  • Ağız duşları için yalnızca implant çevresinde yapılmış çalışmalar bulduk; dişlere destekli köprülerde yapılmış bir çalışma bulamadık.

Ağız kokusu az incelenmiştir. 48 köprü kullanıcısıyla yapılan bir çalışma, kokuyu eyer biçimli gövdeler gibi temizlenmesi zor tasarımlarla ilişkilendirdi (Zigurs 2005).

Ne sıklıkla kontrole gitmelisiniz? Köprüsü olanlar için bir aralık belirleyen bir meslek kuruluşu bulamadık. İngiltere ve Galler için NICE kılavuzu kontrol aralığını hastalığa ve riske göre kişiye özel belirler; yetişkinlerde 3 ile 24 ay arasında (NICE 2004). Sorununuz plak ve sert birikintilerse bunların nasıl oluştuğunu diş taşı rehberimiz anlatıyor.

Köprünün En İyi Fikir Olmadığı Durumlar

Aşağıdaki maddeler, yukarıdaki çalışmalarda görülen risk örüntülerinden çıkarılmıştır. Bir kılavuzun kontrol listesi değildir.

  • Hiç dokunulmamış komşu dişler. Bristol broşürü, klasik köprülerin hiç dolgu yapılmamış dişlere uygulanmadığını söyler. Bizim okumamız: bir dişi yerine koymak için iki sağlıklı dişi kestirmek, önce implantı veya yapıştırma köprüyü sormanın başlıca nedenidir.
  • Zayıf veya kanal tedavili destekler. Birkaç seride daha sık başarısız oldular (De Backer 2006b; Walton 2002).
  • Aktif çürük veya tedavi edilmemiş diş eti hastalığı. İkisi de önce tedavi edilir. Desteği azalmış dişlerdeki köprüler yalnızca tedavi edilmiş ve takip edilen hastalarda iyi sonuç verdi (Lulic 2007); önce tedavi edilmiş evre IV periodontitisli hastalarda, çoğu olgu serisi olan çalışmaları kapsayan bir derleme destek dişlerin %4,8’inin kaybedildiğini buldu (Montero 2022). Bir tanının ne anlama geldiğini periodontitisin evreleri rehberimiz anlatıyor.
  • Uzun boşluklar. Uzun köprüler Belçika’daki öğrenci kliniğinde daha kötü sonuç verdi ve uzun zirkonyum köprülerden oluşan bir seride uzunluk bir risk etkeniydi; bir uzman muayenehanesi ise üye sayısının bir etkisi olmadığını buldu (yukarıya bakın). Yukarıda alıntılanan üretici talimatı cam seramik için uzun açıklıkları kapsamaz.
  • Destek olarak ön dişler. 77 destek dişi kapsayan Hong Kong çalışmasında en yüksek sinir ölümü oranı üst ön dişlerdeydi (Cheung 2005); uzman muayenehanesinde de ön bölge destekleri daha fazla başarısızlıkla birlikte görüldü (Walton 2002).
  • Diş gıcırdatma ve sıkma (bruksizm). Kanıt karışık. Genel olarak seramik restorasyonları inceleyen bir sistematik derleme, uyku bruksizmi olan kişilerde ön diş laminalarında daha fazla başarısızlık buldu, ancak diğer seramik restorasyonlar için genel bir ilişki bulmadı (odds oranı 1,10); kanıt kalitesi çok düşük olarak derecelendirildi (de Souza Melo 2018). Bir üretici ise tedavi edilmemiş bruksizmi kullanım sınırlaması olarak sayar. Diş gıcırdatma ve diş restorasyonları yazımıza bakın.
Köprüye Karar Vermeden Önce Sorulacak Altı Soru

  1. Boşluğum için hangi çeşidi öneriyorsunuz ve diğerlerini neden önermiyorsunuz?
  2. Her destek dişten ne kadar doku kaldırılacak ve bu dişlerin bugünkü durumu nedir?
  3. Köprü hangi malzemeden yapılacak ve bu uzunlukta, ağzın bu bölgesindeki bir köprüde nasıl sonuç vermiş?
  4. Köprü yapıştırılmadan önce destek dişlerin sinirlerini nasıl kontrol edeceksiniz?
  5. Yapay dişin alt yüzü hangi biçimde olacak ve onu nasıl temizleyeceğim?
  6. Kaç seans gerekiyor ve köprü yerinden oynarsa veya porseleni atarsa ne olur?

Sık Sorulan Sorular

Diş köprüsü yaptırmak ağrılı mı?

Dişler lokal anestezi altında kesilir. Köprü tedavisi sırasındaki ağrıyı ölçen bir çalışma bulamadık. Sonrasında bazı dişler bir süre hassas olur: bir çalışmada kuronlu dişlerin %6–13’ü simana bağlı olarak bir hafta sonra hassastı, iki yıl sonra ise hiçbiri; 120 dişin ikisine kanal tedavisi gerekti (Denner 2007).

Diş köprüsü ne kadar dayanır?

Birleştirilmiş çalışmalarda 5 yılda %93,8’i, 10 yılda %89,2’si ağızdaydı. Bir uzman muayenehanesi 15 yılda %85, bir öğrenci kliniği 20 yılda %66,2 bildirdi. Bu aralık farklı ortamları, malzemeleri ve bakımı yansıtır.

Köprü komşu dişlere zarar verir mi?

Klasik köprü bu dişlerin kesilmesini gerektirir ve bu geri alınamaz: laboratuvar modellerinde kuronun yaklaşık %63–76’sı. Bazı destek dişlere sonradan kanal tedavisi gerekir. Yayımlanan rakamlar çalışmaya ve takip süresine göre yaklaşık %2 ile yaklaşık üçte bir arasında değişir.

Ön dişlere köprü yapılabilir mi?

Evet. Klasik, tek taraflı ve yapıştırma köprülerin hepsi ön bölgede kullanılır. Çalışmalardan iki uyarı: bir çalışmada destek olarak kullanılan üst ön dişler sinirini daha sık kaybetti ve bir muayenehanede implant üstü kuronlar ön bölgede 15 yıl boyunca üç üyeli köprülerden daha uzun dayandı.

Diş köprüsü beyazlatılabilir mi?

Hayır. Beyazlatma yalnızca doğal dişlerin rengini açar (NHS.uk; kuronu, protezi veya implantı olanlara önermez) ve Birleşik Krallık’taki bir hastane broşürü kuronlardaki porselenin beyazlatmadan etkilenmediğini belirtir. Aynı şey köprünün porseleni için de geçerlidir; köprü, rengi açılan doğal dişlerle artık uyuşmaz.

Köprü çıkarılabilir veya yeniden yapıştırılabilir mi?

Köprü sabittir ve onu kendiniz çıkaramazsınız. Yerinden oynamış ama sağlam bir köprü, nedeni bulunduktan sonra yeniden yapıştırılabilir. Sıkıca yapıştırılmış bir köprüyü çıkarmak çoğu zaman köprüyü kullanılamaz hâle getirir; bu yüzden sonrasında yenisi gerekebilir (Sharma 2012b).

Köprünün altını nasıl temizlerim?

Her gün, ekibinizin gösterdiği araçla: superfloss, ip geçirici veya arayüz fırçası. 1980’lerde yapılan bir deneyde yapay dişin altındaki diş eti yalnızca her gün diş ipi kullanıldığında sağlıklı kaldı (Tolboe 1987). Bugünkü araçları köprü altında karşılaştıran bir çalışma yoktur.

Köprü için zirkonyum, metal destekli porselenden daha mı iyi?

Bugünkü kanıta göre değil. Yedi randomize çalışmada porselen kaplı zirkonyum köprüler, metal destekli porselen köprülere göre daha sık başarısız oldu ve porselenleri daha sık attı (Chen 2024). Monolitik zirkonyumda porselen atması çok daha az, ancak köprülere özgü veri az ve bir çalışmanın sonucu olumsuzdu.

Kaynaklar

  • Layton DM, Morgano SM, Att W, et al. (eds). The Glossary of Prosthodontic Terms 2023: Tenth Edition. J Prosthet Dent. 2023;130(4 Suppl 1):e7-e126. doi:10.1016/j.prosdent.2023.03.002. PMID 37914442.
  • Kazmi SMR, Iqbal Z, Muneer MU, Riaz S, Zafar MS. Different pontic design for porcelain fused to metal fixed dental prosthesis: contemporary guidelines and practice by general dental practitioners. Eur J Dent. 2018;12(3):375-379. doi:10.4103/ejd.ejd_232_18. PMID 30147402.
  • Zitzmann NU, Marinello CP, Berglundh T. The ovate pontic design: a histologic observation in humans. J Prosthet Dent. 2002;88(4):375-380. doi:10.1067/mpr.2002.128758. PMID 12447213.
  • Pjetursson BE, Brägger U, Lang NP, Zwahlen M. Comparison of survival and complication rates of tooth-supported fixed dental prostheses (FDPs) and implant-supported FDPs and single crowns (SCs). Clin Oral Implants Res. 2007;18 Suppl 3:97-113. doi:10.1111/j.1600-0501.2007.01439.x. PMID 17594374.
  • Thoma DS, Sailer I, Ioannidis A, Zwahlen M, Makarov N, Pjetursson BE. A systematic review of the survival and complication rates of resin-bonded fixed dental prostheses after a mean observation period of at least 5 years. Clin Oral Implants Res. 2017;28(11):1421-1432. doi:10.1111/clr.13007. PMID 28191679.
  • Pjetursson BE, Thoma D, Jung R, Zwahlen M, Zembic A. A systematic review of the survival and complication rates of implant-supported fixed dental prostheses (FDPs) after a mean observation period of at least 5 years. Clin Oral Implants Res. 2012;23 Suppl 6:22-38. doi:10.1111/j.1600-0501.2012.02546.x. PMID 23062125.
  • Chen J, Cai H, Suo L, Xue Y, Wang J, Wan Q. A systematic review of the survival and complication rates of inlay-retained fixed dental prostheses. J Dent. 2017;59:2-10. doi:10.1016/j.jdent.2017.02.006. PMID 28212978.
  • Becker M, Chaar MS, Garling A, Kern M. Fifteen-year outcome of posterior all-ceramic inlay-retained fixed dental prostheses. J Dent. 2019;89:103174. doi:10.1016/j.jdent.2019.07.012. PMID 31362035.
  • University of Bristol, Bristol Dental School. Conventional dental bridges and Resin-bonded bridges: patient information leaflets. bristol.ac.uk, accessed 21 November 2026.
  • Sharma A, Rahul GR, Poduval ST, Shetty K. Assessment of various factors for feasibility of fixed cantilever bridge: a review study. ISRN Dent. 2012;2012:259891. doi:10.5402/2012/259891. PMID 22461987. (Sharma 2012a) And by the same authors: Removal of failed crown and bridge. J Clin Exp Dent. 2012;4(3):e167-e172. doi:10.4317/jced.50690. PMID 24558549. (Sharma 2012b)
  • Hämmerle CH, Ungerer MC, Fantoni PC, Brägger U, Bürgin W, Lang NP. Long-term analysis of biologic and technical aspects of fixed partial dentures with cantilevers. Int J Prosthodont. 2000;13(5):409-415. PMID 11203663.
  • Lam WYH, Chan RST, Li KY, Tang KT, Lui TT, Botelho MG. Ten-year clinical evaluation of posterior fixed-movable resin-bonded fixed partial dentures. J Dent. 2019;86:118-125. doi:10.1016/j.jdent.2019.06.003. PMID 31181243.
  • Lulic M, Brägger U, Lang NP, Zwahlen M, Salvi GE. Ante’s (1926) law revisited: a systematic review on survival rates and complications of fixed dental prostheses (FDPs) on severely reduced periodontal tissue support. Clin Oral Implants Res. 2007;18 Suppl 3:63-72. doi:10.1111/j.1600-0501.2007.01438.x. PMID 17594371.
  • De Backer H, Van Maele G, De Moor N, Van den Berghe L, De Boever J. A 20-year retrospective survival study of fixed partial dentures. Int J Prosthodont. 2006;19(2):143-153. PMID 16602362. (De Backer 2006a)
  • De Backer H, Van Maele G, De Moor N, Van den Berghe L. Single-tooth replacement: is a 3-unit fixed partial denture still an option? A 20-year retrospective study. Int J Prosthodont. 2006;19(6):567-573. PMID 17165295. (De Backer 2006b)
  • De Backer H, Van Maele G, De Moor N, Van den Berghe L. Long-term results of short-span versus long-span fixed dental prostheses: an up to 20-year retrospective study. Int J Prosthodont. 2008;21(1):75-85. PMID 18350953.
  • Walton TR. An up to 15-year longitudinal study of 515 metal-ceramic FPDs: Part 1. Outcome. Int J Prosthodont. 2002;15(5):439-445. PMID 12375457. Part 2. Modes of failure and influence of various clinical characteristics. Int J Prosthodont. 2003;16(2):177-182. PMID 12737251.
  • Walton TR. An up-to-15-year comparison of the survival and complication burden of three-unit tooth-supported fixed dental prostheses and implant-supported single crowns. Int J Oral Maxillofac Implants. 2015;30(4):851-861. doi:10.11607/jomi.4220. PMID 26252025.
  • Schmitter M, Mussotter K, Rammelsberg P, Gabbert O, Ohlmann B. Clinical performance of long-span zirconia frameworks for fixed dental prostheses: 5-year results. J Oral Rehabil. 2012;39(7):552-557. doi:10.1111/j.1365-2842.2012.02311.x. PMID 22574689.
  • Sailer I, Balmer M, Hüsler J, Hämmerle CHF, Känel S, Thoma DS. 10-year randomized trial (RCT) of zirconia-ceramic and metal-ceramic fixed dental prostheses. J Dent. 2018;76:32-39. doi:10.1016/j.jdent.2018.05.015. PMID 29807060.
  • Chen H, Li T, Ng JPZ, Almeheni L, Li KY, Burrow MF. Clinical performance of zirconia-based tooth-supported fixed dental prostheses: a systematic review and meta-analysis. J Dent. 2024;151:105382. doi:10.1016/j.jdent.2024.105382. PMID 39369882.
  • Pontevedra P, Lopez-Suarez C, Rodriguez V, Tobar C, Pelaez J, Suarez MJ. Digital workflow for monolithic and veneered zirconia and metal-ceramic posterior fixed partial dentures: a five-year prospective randomized clinical trial. J Prosthodont Res. 2024;68(1):78-84. doi:10.2186/jpr.JPR_D_22_00237. PMID 36990752.
  • Passia N, Chaar MS, Kern M. Outcome of posterior fixed dental prostheses made from veneered zirconia over an observation period of up to 13 years. J Dent. 2019;86:126-129. doi:10.1016/j.jdent.2019.05.032. PMID 31150728.
  • Shihabi S, Chrcanovic BR. Clinical outcomes of tooth-supported monolithic zirconia vs. porcelain-veneered zirconia fixed dental prosthesis, with an additional focus on the cement type: a systematic review and meta-analysis. Clin Oral Investig. 2023;27(10):5755-5769. doi:10.1007/s00784-023-05219-4. PMID 37626273.
  • Kern M, Sasse M, Wolfart S. Ten-year outcome of three-unit fixed dental prostheses made from monolithic lithium disilicate ceramic. J Am Dent Assoc. 2012;143(3):234-240. doi:10.14219/jada.archive.2012.0147. PMID 22383203.
  • Garling A, Sasse M, Becker MEE, Kern M. Fifteen-year outcome of three-unit fixed dental prostheses made from monolithic lithium disilicate ceramic. J Dent. 2019;89:103178. doi:10.1016/j.jdent.2019.08.001. PMID 31394121.
  • Ivoclar Vivadent AG. IPS e.max CAD: instructions for use (revision 4, information prepared 11 April 2022). Manufacturer document, read from a distributor-hosted copy on 21 November 2026.
  • Poggio CE, Ercoli C, Rispoli L, Maiorana C, Esposito M. Metal-free materials for fixed prosthodontic restorations. Cochrane Database Syst Rev. 2017;12(12):CD009606. doi:10.1002/14651858.CD009606.pub2. PMID 29261853.
  • healthdirect Australia. Dental bridge. Last reviewed February 2025. healthdirect.gov.au, accessed 21 November 2026.
  • University Hospitals of North Midlands NHS Trust, Restorative Department. Crowns and bridges: patient information leaflet (reapproved October 2025). uhnm.nhs.uk, accessed 21 November 2026.
  • Manchester University NHS Foundation Trust, University Dental Hospital of Manchester. Crowns, veneers and bridges: information for patients (updated July 2018). mft.nhs.uk, accessed 21 November 2026.
  • Brägger U, Krenander P, Lang NP. Economic aspects of single-tooth replacement. Clin Oral Implants Res. 2005;16(3):335-341. doi:10.1111/j.1600-0501.2005.01112.x. PMID 15877754.
  • Siqueira R, Galli M, Chen Z, et al. Intraoral scanning reduces procedure time and improves patient comfort in fixed prosthodontics and implant dentistry: a systematic review. Clin Oral Investig. 2021;25(12):6517-6531. doi:10.1007/s00784-021-04157-3. PMID 34568955.
  • Afrashtehfar KI, Alnakeb NA, Assery MKM. Accuracy of intraoral scanners versus traditional impressions: a rapid umbrella review. J Evid Based Dent Pract. 2022;22(3):101719. doi:10.1016/j.jebdp.2022.101719. PMID 36162879.
  • Kontakiotis EG, Filippatos CG, Stefopoulos S, Tzanetakis GN. A prospective study of the incidence of asymptomatic pulp necrosis following crown preparation. Int Endod J. 2015;48(6):512-517. doi:10.1111/iej.12340. PMID 24964352.
  • Piemjai M, Adunphichet N. Impact of hybrid layer formation on the 15-year survival, complications, and failures of full-coverage retainers. J Prosthodont Res. 2022;66(1):131-140. doi:10.2186/jpr.JPR_D_20_00249. PMID 34321373.
  • Denner N, Heydecke G, Gerds T, Strub JR. Clinical comparison of postoperative sensitivity for an adhesive resin cement containing 4-META and a conventional glass-ionomer cement. Int J Prosthodont. 2007;20(1):73-78. PMID 17319368.
  • Tan WL, Wong TL, Wong MC, Lang NP. A systematic review of post-extractional alveolar hard and soft tissue dimensional changes in humans. Clin Oral Implants Res. 2012;23 Suppl 5:1-21. doi:10.1111/j.1600-0501.2011.02375.x. PMID 22211303.
  • Brennand Roper M, Fields Y. Achieving the optimal emergence profile: the role of soft tissue grafting and pontic site development. Br Dent J. 2024;237(11):843-849. doi:10.1038/s41415-024-8023-2. PMID 39672854.
  • Edelhoff D, Sorensen JA. Tooth structure removal associated with various preparation designs for anterior teeth. J Prosthet Dent. 2002;87(5):503-509. doi:10.1067/mpr.2002.124094. PMID 12070513. And for posterior teeth: Int J Periodontics Restorative Dent. 2002;22(3):241-249. PMID 12186346.
  • Cheung GS, Lai SC, Ng RP. Fate of vital pulps beneath a metal-ceramic crown or a bridge retainer. Int Endod J. 2005;38(8):521-530. doi:10.1111/j.1365-2591.2005.00982.x. PMID 16011770.
  • Valderhaug J, Jokstad A, Ambjørnsen E, Norheim PW. Assessment of the periapical and clinical status of crowned teeth over 25 years. J Dent. 1997;25(2):97-105. doi:10.1016/s0300-5712(96)00008-5. PMID 9105139.
  • Valderhaug J. Periodontal conditions and carious lesions following the insertion of fixed prostheses: a 10-year follow-up study. Int Dent J. 1980;30(4):296-304. PMID 6935162.
  • Tan K, Pjetursson BE, Lang NP, Chan ES. A systematic review of the survival and complication rates of fixed partial dentures (FPDs) after an observation period of at least 5 years. Clin Oral Implants Res. 2004;15(6):654-666. doi:10.1111/j.1600-0501.2004.01119.x. PMID 15533126.
  • Näpänkangas R, Raustia A. An 18-year retrospective analysis of treatment outcomes with metal-ceramic fixed partial dentures. Int J Prosthodont. 2011;24(4):314-319. PMID 21716968.
  • Burke FJ, Lucarotti PS. Ten year survival of bridges placed in the General Dental Services in England and Wales. J Dent. 2012;40(11):886-895. doi:10.1016/j.jdent.2012.07.002. PMID 22864053.
  • Libby G, Arcuri MR, LaVelle WE, Hebl L. Longevity of fixed partial dentures. J Prosthet Dent. 1997;78(2):127-131. doi:10.1016/s0022-3913(97)70115-x. PMID 9260128.
  • Alqarawi FK, Alhumaidan AA, Aldakhili A, et al. Intraoral repair of fractured ceramics: a literature review. F1000Res. 2022;11:1275. doi:10.12688/f1000research.126547.1. PMID 39635089.
  • Tolboe H, Isidor F, Budtz-Jörgensen E, Kaaber S. Influence of oral hygiene on the mucosal conditions beneath bridge pontics. Scand J Dent Res. 1987;95(6):475-482. doi:10.1111/j.1600-0722.1987.tb01963.x. PMID 3321391. And: Influence of pontic material on alveolar mucosal conditions. Scand J Dent Res. 1988;96(5):442-447. doi:10.1111/j.1600-0722.1988.tb01581.x. PMID 3059449.
  • Worthington HV, MacDonald L, Poklepovic Pericic T, et al. Home use of interdental cleaning devices, in addition to toothbrushing, for preventing and controlling periodontal diseases and dental caries. Cochrane Database Syst Rev. 2019;4(4):CD012018. doi:10.1002/14651858.CD012018.pub2. PMID 30968949.
  • Sanz M, Herrera D, Kebschull M, et al. Treatment of stage I-III periodontitis: the EFP S3 level clinical practice guideline. J Clin Periodontol. 2020;47 Suppl 22:4-60. doi:10.1111/jcpe.13290. PMID 32383274.
  • Zigurs G, Vidzis A, Brinkmane A. Halitosis manifestation and prevention means for patients with fixed teeth dentures. Stomatologija. 2005;7(1):3-6. PMID 16254469.
  • NHS.uk. Teeth whitening. Page last reviewed 19 August 2025. nhs.uk, accessed 21 November 2026.
  • National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Dental checks: intervals between oral health reviews. Clinical guideline CG19, 27 October 2004. nice.org.uk.
  • Montero E, Molina A, Palombo D, Morón B, Pradíes G, Sanz-Sánchez I. Efficacy and risks of tooth-supported prostheses in the treatment of partially edentulous patients with stage IV periodontitis: a systematic review and meta-analysis. J Clin Periodontol. 2022;49 Suppl 24:182-207. doi:10.1111/jcpe.13482. PMID 34786742.
  • de Souza Melo G, Batistella EÂ, Bertazzo-Silveira E, et al. Association of sleep bruxism with ceramic restoration failure: a systematic review and meta-analysis. J Prosthet Dent. 2018;119(3):354-362. doi:10.1016/j.prosdent.2017.07.005. PMID 28967401.

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel diş muayenesinin veya sizi tedavi eden diş hekiminin önerisinin yerini tutmaz. Rakamlar farklı çalışmalardan, ülkelerden ve dönemlerden gelen tahminlerdir ve birçoğu uzman veya üniversite ortamlarına aittir; herhangi bir hasta veya klinik için sonuç garantisi değildir.

Öncesi & Sonrası

Öncesi ve sonrası: kliniğimizin hastaları

Zirkonyum kaplama: Stom Dental Centre Antalya’da tedavi sonrası gülüş, vaka 17Zirkonyum kaplama: Stom Dental Centre Antalya’da tedavi öncesi gülüş, vaka 17ÖncesiSonrası
Vaka 17
Zirkonyum kaplama: Stom Dental Centre Antalya’da tedavi sonrası gülüş, vaka 18Zirkonyum kaplama: Stom Dental Centre Antalya’da tedavi öncesi gülüş, vaka 18ÖncesiSonrası
Vaka 18
İmplant: Stom Dental Centre Antalya’da tedavi sonrası gülüş, vaka 19İmplant: Stom Dental Centre Antalya’da tedavi öncesi gülüş, vaka 19ÖncesiSonrası
Vaka 19

Fotoğraflar kliniğimizde çekildi: yalnızca kırpıldı, rötuş yapılmadı. Her sonuç kişiye özeldir.

Tüm öncesi ve sonrası vakaları görün
Paylaş
Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp

Diğer Blog Yazılarımız